Kazania Pasyjne.2026

GORZKIE ŻALE 2026

ŚW. FRANCISZEK Z ASYŻU

.

Wstęp

      W roku 1223 św. Franciszek zbudował pierwszy żłóbek, w roku 1224 otrzymał stygmaty, a w 1226 zmarł. Stąd w roku 2023 obchodziliśmy 800.lecie powstania pierwszego żłóbka w Greccio; w roku 2024 - 800.lecie stygmatów jakie św. Franciszek otrzymał na górze La Verna, a obecny 2026 jest jubileuszem 800.lecia śmierci św. Franciszka, jaka miała miejsce dokładnie 3 października 1226 roku w Asyżu, kiedy święty miał zaledwie 44 lata. W tradycji franciszkańskiej śmierć św. Franciszka jest nazywana „transitus”, czyli przejście z ziemi do Nieba, ponieważ Święty umarł w opinii świętości.

.

      Zatem obchodzimy trzeci i kulminacyjny jubileusz związany ze św. Franciszkiem z Asyżu”, stąd rok 2026 papież Leon XIV ogłosił rokiem św. Franciszka, który zainaugurował 10 stycznia 2026, a zakończy 10 stycznia 2027. Z okazji trzeciego jubileuszu i Roku św. Franciszka nastąpiło otwarcie jego grobu po 500 latach, a następnie pierwsze w historii wystawienie jego ciała w Bazylice w Asyżu.

.

     Stąd tegoroczne kazania pasyjne w czasie Gorzkich Żali opowiadać będą o pierwszym udokumentowanym stygmatyku, tj. św. Franciszku z Asyżu.

_____________________

.

.

Giovanni Bernardone, czyli młodość św. Franciszka z Asyżu

Kazanie Pasyjne, nr 1

22 II 2026

.

      Giowanni Bernardone przyszedł na świat w 1182 r. w Asyżu w środkowych Włoszech, regionie Umbria. Urodził się w bogatej rodzinie kupieckiej. Imię wybrała mu nietypowo jego mama, bo zwyczajowo wybierał zawsze ojciec, ale wtedy ojciec Franciszka był we Francji. Dziecko zostało ochrzczone 28 marca 1182 roku, a jego ojciec Pietro, po powrocie z Francji, gdzie handlował, nazywał go Francesco, czyli po włosku Francuzik, ze względu na swoje umiłowanie do Francji. Ojciec jego zmarł wcześnie, zapewne przed rokiem 1215. Matką Franciszka była Pica, która miała pochodzić z Francji, z regionu Prowansja, a zmarła jeszcze wcześniej niż ojciec, bo przed 1211 rokiem. Giovanni - Francesco miał brata o imieniu Angelo, który w przyszłości przybrał nazwisko od imienia mamy , a mianowicie Angelo di Pica Przyszły zaś święty uczył się w szkole przy szpitalu San Giorgio. Od 1195 roku zaczął pracować u ojca przy handlu suknami. Pomagał mu w prowadzeniu rodzinnego interesu, a czas wolny przeznaczał na uczty i zabawy, zyskując wśród miejscowych opinię utracjusza.

.

     Jego rodzice pragnęli, by poszedł dalej i osiągnął nawet stan szlachecki. Ojciec myślał, że będzie też kontynuował jego profesję handlarza sukna, ale on sam myślał raczej o stanie rycerskim. Rodzice nie szczędzili pieniędzy na kształcenie syna, ale też na wystawne i kosztowne spotkania czy kolacje, organizowane przez niego dla towarzyszy i rówieśników. Jako młody człowiek Jan Bernardone poznał język francuski oraz dość dobrze łacinę, odznaczał się ponadto wrażliwością, lubił poezję, muzykę. Ubierał się dość ekstrawagancko. Został okrzyknięty królem młodzieży w Asyżu. Uwielbiał zabawy, uczty i śpiewy, marzył o życiu rycerza i chwale wojennej. Pomimo bogactwa wykazywał się hojnością wobec biednych, choć czynił to raczej z potrzeby popularności niż z głębokiego współczucia.

.

     W 1202 roku wziął udział w wojnie pomiędzy Asyżem a Perugią, między miastami, które ze sobą rywalizowały. Jednak Asyż przegrał sromotnie w bitwie pod Collestrada, a dla dwudziestoletniego Giovanni Bernardone przygoda ta zakończyła się niepowodzeniem i niewolą. Podczas pobytu w więzieniu osłabł i popadł w długą chorobę, ponieważ spędził około roku w więzieniu w Perugii, gdzie cierpiał głód i nędzę. To doświadczenie było dla niego wstrząsem, zauważył kruchość ludzkiego życia i marności ziemskich dążeń. Po wykupieniu go z niewoli przez ojca w 1203 roku wrócił do Asyżu, lecz nie był już tym samym człowiekiem. Był osłabiony, stał się refleksyjny, a radość, którą wcześniej czerpał z zabaw, zaczęła go opuszczać.

.

     Pomimo wewnętrznych wątpliwości Franciszek nadal marzył o rycerskiej chwale. I kiedy wyzdrowiał, to uzyskał ostrogi rycerskie, czyli został pasowany na rycerza i w 1205 roku powtórnie udał się na wojnę, tym razem prowadzoną między Fryderykiem II, cesarzem świętego cesarstwa rzymskiego a papieżem. Przydział wyprawy wojennej miał na południe do regionu Puglia (pol. Apulia), by służyć pod rozkazami hrabiego Gentile di Brienne. Jednak nie dotarł na front, ale nie stchórzył, lecz Pan Bóg zaczął mu dawać mocne znaki i szczególnie go prowadzić. O początku przemiany z Giovanni Bernardone na Franciszka – usłyszymy w drugim kazaniu pasyjnym, za tydzień.

._____________________

.

Przemiana Jana Bernardone na Franciszka

Kazanie Pasyjne, nr 2

1 III 2026

.

     W tym czasie Bóg wyraźniej zaczął działać w życiu Franciszka. W Spoleto miał on sen, w którym usłyszał wezwanie Boga i zawrócił z wojny do Asyżu. Postanowił zmienić drastycznie swoje życie. Wyraził to gestem kiedy zamienił swoje bogate ubranie z żebrakiem i sam zaczął prosić przechodzących o jałmużnę. To doświadczenie nie pozwoliło mu już dłużej trwać w zgiełku miasta. Oddał się modlitwie i ascezie. Kolejne doświadczenia utwierdziły go w tym, że wybrał dobrą drogę.

.

     Pewnego dnia w kościele św. Damiana usłyszał głos: "Franciszku, napraw mój Kościół". Wezwanie zrozumiał dosłownie, więc zabrał się do odbudowy zrujnowanej świątyni. Aby uzyskać potrzebne fundusze, wyniósł z domu kawał sukna. Ojciec zareagował na to wydziedziczeniem syna. Pragnąc nadać temu charakter urzędowy, dokonał tego wobec biskupa.

.

     W 1206 roku na centralnym placu w Asyżu, pośród zgromadzonego tłumu przechodniów i gapiów, rozegrała się dramatyczna scena między ojcem a synem. Po decyzji ojca o wydziedziczeniu Giovanni zdjął z siebie ubranie, które kiedyś dostał od ojca i nagi złożył mu je u stóp, mówiąc: "Kiedy wyrzekł się mnie ziemski ojciec, mam prawo Ciebie, Boże, odtąd wyłącznie nazywać Ojcem". Po tym wydarzeniu Franciszek zajął się odnową zniszczonych wiekiem kościołów. Zapragnął żyć według Ewangelii i głosić nawrócenie i pokutę. Z czasem jego dotychczasowi towarzysze zabaw poszli za nim.

.

     Dokładnie dnia 24 lutego 1208 r. podczas czytania Ewangelii o rozesłaniu uczniów, uderzyły go słowa: "Nie bierzcie na drogę torby ani dwóch sukien, ani sandałów, ani laski" (Mt 10, 10). Odnalazł swoją drogę życia. Zrozumiał, że chodziło o budowę trudniejszą - odnowę Kościoła targanego wewnętrznymi niepokojami i herezjami. Nie chcąc zostać uznanym za twórcę kolejnej grupy heretyków, Franciszek spisał swoje propozycje ubogiego życia według rad Ewangelii i w 1209 r. wraz ze swymi braćmi udał się do Rzymu. Ówczesny papież Innocenty III zatwierdził jego regułę. Odtąd Franciszek i jego bracia nazywani byli braćmi mniejszymi. Wrócili do Asyżu i osiedli przy kościele Matki Bożej Anielskiej, który stał się kolebką nowego Zakonu. Franciszkowy ideał życia przyjmowały również kobiety. Już dwa lata później, dzięki św. Klarze, która była wierną towarzyszką duchową św. Franciszka, powstał Zakon Ubogich Pań – klaryski.

_____________________

.

.

Głęboka przemiana duchowa św. Franciszka

Kazanie Pasyjne, nr 3

8 III 2026

      Zatem Franciszek osiedlił się w Asyżu dolnym u podnóża miasta i wędrował od miasta do miasta i głosił pokutę. Wielu ludzi pragnęło naśladować jego sposób życia. Dało to początek wielkiej rzeszy braci i sióstr Franciszkańskiego Zakonu Świeckich (tercjarze), utworzonemu w 1211 r. W tym też roku Franciszek wybrał się do Syrii, ale tam nie dotarł i wrócił do Włoch. W 1217 r. zamierzał udać się z kolei do Francji, lecz został zmuszony do pozostania we Włoszech. Uczestniczył w Soborze Laterańskim IV w 1215 roku. Z myślą o ewangelizacji pogan wybrał się następnie na Wschód. A w 1219 r. wraz z krzyżowcami dotarł aż do Egiptu i tam spotkał się z sułtanem Melek-el-Kamelem, wobec którego zaświadczył o Chrystusie. Sułtan zezwolił mu bezpiecznie opuścić obóz muzułmański i dał mu pozwolenie na odwiedzenie miejsc uświęconych życiem Chrystusa w Palestynie, która była wtedy pod panowaniem muzułmańskich Arabów. Z tego przywileju do dziś korzystają Franciszkanie w Ziemi Świętej, wszędzie tam gdzie władze są muzułmańskie.

.

     W 1220 r. Franciszek wrócił do Italii. Na Boże Narodzenie 1223 r., podczas jednej ze swoich misyjnych wędrówek, w Greccio zainscenizował religijny mimodram. W żłobie, przy którym stał wół i osioł, położył małe dziecko na sianie, po czym odczytał fragment Ewangelii o narodzeniu Pana Jezusa i wygłosił homilię. Inscenizacją owego "żywego obrazu" dał początek "żłóbkom", "jasełkom", teatrowi nowożytnemu w Europie. A 14 września 1224 r. w Alvernii, podczas czterdziestodniowego postu przed uroczystością św. Michała Archanioła, Chrystus objawił się Franciszkowi i obdarzył go łaską stygmatów - śladów Męki Pańskiej. W ten sposób Franciszek, na dwa lata przed swą śmiercią, został pierwszym w historii Kościoła stygmatykiem.

.

     Franciszek aprobował świat i stworzenie, a sam był obdarzony niewiarygodnym osobistym wdziękiem. Dzięki niemu świat z kolei ujrzał ludzi z kart Ewangelii: prostych, odważnych i pogodnych. Wywarł on olbrzymi wpływ na życie duchowe i artystyczne średniowiecza. Trudy apostolstwa, surowa pokuta, długie noce czuwania na modlitwie wyczerpały jednak siły Franciszka. Zachorował na oczy, próby leczenia nie przynosiły skutku. Zmarł 3 października 1226 r. o zachodzie słońca w kościele Matki Bożej Anielskiej w Asyżu. Kiedy umierał, prosił, by bracia zdjęli z niego odzienie i położyli go na ziemi. Rozkrzyżował przebite stygmatami ręce. Odszedł z psalmem 141 na ustach, wcześniej wysłuchawszy Męki Pańskiej według św. Jana. W chwili śmierci miał 44 lat. W dwa lata później uroczyście kanonizował go Grzegorz IX.

.

     Najpopularniejszym tekstem św. Franciszka jest Pieśń słoneczna. Pozostawił po sobie pisma: Napomnienia, listy, teksty poetyckie i modlitewne. Św. Franciszek jest patronem wielu zakonów, m. in.: albertynów, franciszkanów, kapucynów, franciszkanów konwentualnych, bernardynek, kapucynek, klarysek i tercjarzy; jest patronem Włoch, Asyżu, Bazylei; Akcji Katolickiej; aktorów, ekologów, niewidomych, pokoju, robotników, tapicerów, ubogich, więźniów.

.

     W ikonografii św. Franciszek ukazywany jest w habicie franciszkańskim, czasami ze stygmatami często bywa przedstawiany w otoczeniu ptaków. Jego atrybutami są: baranek, krucyfiks, księga, ryba w ręku.

_____________________

.

Duchowe dziedzictwo św. Franciszka

Kazanie Pasyjne, nr 4

15 III 2026

Spotkanie z trędowatym

     Młody Bernardone wziął udział w wojnie z Perugią, w 1202 r. doszło do decydującego starcia pod Collestradą. Wtedy też Asyż przegrał a on dostał się do niewoli, w której spędził rok, co jednak nie ostudziło jego zapału rycerskiego, ponieważ wykupiony z niewoli, wyzdrowiał, uzyskał ostrogi rycerskie i już w 1205 r. postanowił przyłączyć się do wyprawy na Apulię.

     Jednak pod wpływem wizji zawrócił do Asyżu. Nastąpił bowiem jeden z wielu przełomowych momentów w jego życiu. Podczas podróży konnej spotkał na swojej drodze trędowatego. Trędowaci byli wcześniej dla niego ludźmi, którymi wcześniej się brzydził i obawiał się ich. Społeczeństwo, ze względu na strach przed zarażeniem tą chorobą, odseparowywało ich, przez co żyli na uboczu, poza miastami czy wioskami. Tym razem Franciszek nie uciekł, jak to zwykle czynił, tylko zszedł z konia, ucałował rękę trędowatego i wręczył mu pieniądze. Skutki tego zdarzenia najtrafniej sam opisuje w swoim Testamencie: „gdy byłem w grzechach, widok trędowatych wydawał mi się bardzo przykry. I Pan sam wprowadził mnie między nich i okazywałem im miłosierdzie. I kiedy odchodziłem od nich, to, co wydawało mi się gorzkie, zmieniło mi się w słodycz duszy i ciała; i potem nie czekając długo, porzuciłem świat”. W tym geście dokonał się pierwszy etap głębokiego nawrócenia Franciszka i nie był to bynajmniej zwrot w życiu niedoświadczonego młodzieńca, gdyż w średniowieczu znacznie wcześniej osiągało się dojrzałość do samodzielnego życia i podejmowania decyzji. Od tej pory zmienił on naprawdę swoje postępowanie, choć wciąż jeszcze korzystał z dóbr bogatego ojca. Szukał już jednak coraz częściej miejsc odosobnionych, w których spędzał czas na rozmyślaniach i modlitwie.

powołanie do misji w świecie

     Po trzech latach od zamieszkania w jednym z odbudowanych przez siebie kościółków, pod wezwaniem Matki Bożej Anielskiej (tzw. Porcjunkuli), słysząc podczas Mszy świętej fragment Ewangelii według św. Mateusza dotyczący ubóstwa apostołów i misji głoszenia Dobrej Nowiny, odebrał te słowa, jako skierowane bezpośrednio do niego osobiście.

    Porzucił wtedy życie pustelnicze i w okolicznych miejscowościach zaczął głosić potrzebę nawrócenia i pokuty. Głoszenie Ewangelii spowodowało, że zaczęli przyłączać się do niego inni mężczyźni, pragnący żyć tak, jak on. Pierwszym z nich był brat Bernard, następnie bracia Piotr oraz Idzi. Tak zaczęło powiększać się grono towarzyszy Franciszka, kierujących się w życiu Ewangelią i pragnących nieść ją tym, którzy jej nie znają. Asyżanin poprosił też papieża Innocentego III o potwierdzenie, czy droga, na którą wszedł razem z braćmi, prowadzi we właściwym kierunku. Nie chciał bowiem robić niczego poza Kościołem. Papież zatwierdził ustnie, bez wydawania żadnego dokumentu, w roku 1209 jego sposób życia, dając tym samym początek nowemu Zakonowi. W 1212 r., zainspirowana przykładem Franciszka, ubogie życie podjęła asyska szlachcianka Klara, dając początek zakonowi Ubogich Panien, z czasem nazwanemu od jej imienia klaryskami.

głoszenie słowem i przykładem

     Franciszek zaczął szybko wysyłać pierwszych braci w różne strony świata. Sam także chciał wyruszyć w odległe od Asyżu zakątki ziemi, ale nie zawsze jego plany dochodziły do skutku. Pierwszą dalszą wyprawę, której celem była Francja, przerwał mu kardynał Hugolin, protektor Zakonu, który poprosił Franciszka, aby ten został we Włoszech i czuwał nad formującą się wspólnotą. Największym jednak misyjnym pragnieniem Franciszka była wyprawa na Bliski Wschód, by tam – słowem i przykładem – głosić Jezusa na ziemiach islamu.

    I tu sprawdziło się powiedzenie „do trzech razy sztuka”, gdyż dopiero w roku 1219 – przy trzeciej próbie – udało się synowi asyskiego kupca dotrzeć na muzułmańskie ziemie. Franciszek dotarł do Egiptu prawdopodobnie razem z wojskami krzyżowców. Najpewniej dołączył do posiłków włoskich razem z br. Piotrem z Cattanio. Tam podjął decyzję o spotkaniu z ówczesnym sułtanem Egiptu, Malikiem al-Kamilem. Na własną odpowiedzialność przedarł się bez broni na stronę muzułmanów i spotkał z ich wodzem. Nie osiągnął jednak zamierzonego efektu i nie udało mu się nawrócić muzułmańskiego przywódcy na chrześcijaństwo. Uzyskał jednak od sułtana zgodę na pielgrzymowanie po Ziemi Świętej, która znajdowała się wówczas w rękach wyznawców islamu. Pod koniec 1219 r. wezwany przez braci, udał się w powrotną do Włoch, by zająć się ratowaniem charyzmatu założonej przez siebie wspólnoty, którą wyznaczeni przez niego wikariusze chcieli przekształcić w zakon monastyczny.

_____________________

Ostatnie lata życia i Reguła św. Franciszka

Kazanie Pasyjne, nr 5

22 III 2026

ciężka choroba

      Prawdopodobnie w Egipcie Franciszek zachorował na malarię oraz na chorobę oczu. Stąd 29 września 1220 r. zwołał w Porcjunkuli kapitułę generalną, podczas której zrzekł się urzędu przełożonego braci i powierzył tę funkcję Piotrowi z Cattanio. Choroba oczu doprowadziła go do niemalże całkowitej utraty wzroku, natomiast malaria oraz prawdopodobnie czerwonka powodowały ciągłe pogarszanie się stanu jego zdrowia.

Stygmaty towarzyszyły mu aż do śmierci i stały się symbolem jego świętości. Wielu ludzi, także po jego śmierci, uważało je za znak szczególnej łaski Bożej. Franciszek, wyczerpany wieloletnim postem, pokutą i trudami wędrownego życia, w ostatnich latach swojego życia bardzo podupadł na zdrowiu. Cierpiał na liczne dolegliwości, m.in.:

- Problemy ze wzrokiem – miał niemal całkowitą ślepotę. W 1225 roku, przebywając w klasztorze św. Damiana, poddał się nawet bolesnemu zabiegowi leczenia oczu – kauteryzacji, czyli wypalania ran rozżarzonym żelazem. Jednak zabieg nie przyniósł poprawy wzroku, Franciszek znosił cierpienie w duchu pokory.

- Bóle żołądka i śledziony – jego organizm był wyniszczony przez lata umartwień i surowego życia.

- Reumatyzm i chroniczne osłabienie – sprawiały, że poruszanie się było coraz trudniejsze.

Reguła

     Na przestrzeni kolejnych kilku lat Franciszek zmagał się nie tylko ze swoją chorobą, ale także z niełatwym wyzwaniem prawnego umocnienia Zakonu w Kościele. Choć wydaje się, że nigdy jego celem nie było całkowite sformalizowanie sposobu życia, który miał polegać na kroczeniu za Jezusem, to takie posunięcie było koniecznym dla dynamicznie rozwijającej się wspólnoty, która w tamtym czasie liczyła już około pięciu tysięcy braci.

     Franciszek, choć nie był zwolennikiem urzędowych pism, to jednak, jako założyciel wspólnoty, w duchu odpowiedzialności za nią, czuł się zobowiązany pozostawić jej regułę, która jasno określałaby ewangeliczny charyzmat Zakonu. Postanowił więc spisać dokument i poprosić o jego zatwierdzenie – tym razem pisemne – przez Stolicę Apostolską. Reguła powstawała etapami, ale ostatecznie – kiedy Franciszek udał się do pustelni w Fonte Colombo – na przestrzeni kilku miesięcy stworzył końcową wersję dokumentu. Papież Honoriusz III zatwierdził go jako oficjalną Regułę dn. 29 listopada 1223 r.

    Zakon Braci Mniejszych zaczął się szybko rozrastać, bowiem coraz więcej mężczyzn przyłączało się do wspólnoty, przyjmując radykalne ubóstwo i wędrowne życie kaznodziejskie. Franciszkanie zaczęli wędrować po Włoszech, a później także po innych krajach Europy, niosąc Ewangelię i pomoc ubogim.

Z czasem powstały trzy gałęzie Zakonu:

1. Bracia Mniejsi – żyjący w ubóstwie i głoszący Ewangelię.

2. Klaryski – zakon kontemplacyjny dla kobiet.

3. Trzeci Zakon (tercjarze) – dla osób świeckich, które chciały żyć duchowością franciszkańską, ale pozostawały w świecie.

     Franciszek nigdy nie przyjął święceń kapłańskich – pozostał diakonem, aby zachować pokorę i prostotę. W XV wieku nastąpiła próba powrotu do pierwotnej surowości życia Zakonu Franciszkańskiego. W konsekwencji Zakon Braci Mniejszych, czyli Franciszkanów, podzielił się w XVI wieku na dwie główne gałęzie: Konwentualnych (OFM Conv.) i Obserwantów (OFM Obs.), nazywanych w Polsce Bernardynami (od św. Bernarda ze Sieny, którego kościół franciszkański był i jest w Krakowie). Następnie z Franciszkanów Obserwantów wyłonili się Reformaci (OFM). Podział ten (na Konwentualnych i Reformatów) nastąpił w 1517 roku bullą papieża Leona X „Ite vos”. Natomiast nieco później, bo w 1528 roku wyłonili się Bracia Mniejsi Kapucyni (OFM Cap.). Franciszkanie Konwentualni noszą czarne habity, a Bernardyni, Reformaci i Kapucyni brązowe.

ostanie lata życia

      Na przełomie sierpnia i września 1224 r. Franciszek zwyczajowo odbywał post na górze La Verna. W okolicy święta Podwyższenia Krzyża Świętego, podczas modlitwy otrzymał stygmaty ran Chrystusa. Jest to pierwsze takie zdarzenie oficjalnie potwierdzone przez Kościół. I choć do końca życia Franciszek ukrywał te znaki męki Pańskiej na swoim ciele, to jednak dał wyraz swoim przeżyciom zapisując krwawiącą od stygmatów ręką modlitwę „Uwielbienie Boga Najwyższego” oraz „Błogosławieństwo dla brata Leona”. Te dwa autografy oraz „List do brata Leona” zachowały się po dzień dzisiejszy.

    Kolejne dwa lata były fizycznie bardzo trudnym czasem dla Franciszka. Nosił na swoim ciele stygmaty, cierpiał z powodu licznych chorób, był niemalże niewidomy , to wtedy podyktował jeden ze swoich najpiękniejszych tekstów, jakim jest „Pieśń słoneczna”, ale wciąż nie ustawał w głoszeniu Ewangelii wszędzie tam, gdzie był w stanie dotrzeć osobiście lub za pośrednictwem swoich listów.

  Ostatnie chwile swojego życia Franciszek spędził w rodzinnych stronach. Kiedy poczuł, że siostra śmierć jest już blisko, poprosił braci, by zanieśli go do Porcjunkuli. To właśnie tam zawsze czuł się jak w domu i to właśnie tam zmarł w nocy z 3 na 4 października 1226 r.

- Zaśpiewał fragment „Pieśni słonecznej”, dziękując Bogu za życie.

- Poprosił, aby położyć go na nagiej ziemi, by mógł umrzeć w całkowitym ubóstwie – tak, jak żył.

- Pobłogosławił swoich braci i cały zakon i zmarł o zachodzie słońca, mając 44 lata.

     Mimo ogromnego cierpienia, Franciszek nie tracił ducha – w tych trudnych chwilach jeszcze bardziej zbliżył się do Boga, oddając Mu każdą chwilę swojego bólu. Został pochowany w Asyżu, w kościele św. Jerzego, a po jego kanonizacji ciało zostało przeniesione do nowo wybudowanej świątyni pod jego wezwaniem w górym Asyżu, gdzie jest do dziś, a po ponad 500 latach został otworzony jego grób, a doczesne szczątki wystawione w tejże Bazylice ze względu na rok św. Franciszka w 800.lecie od jego śmierci (1226-2026).

_____________________

.

Kanonizacja i dziedzictwo św. Franciszka z Asyżu

Kazanie Pasyjne, nr 6

29 III 2026

Kanonizacja

.

      Franciszek zmarł w nocy z 3 na 4 października 1226 r. , a został kanonizowany niespełna dwa lata po śmierci, tj. 16 lipca 1228 roku przez papieża Grzegorza IX. Jego duchowość dała początek trzem gałęziom franciszkanów: Braciom Mniejszym, Kapucynom i Konwentualnym, a także zakonowi klarysek i Trzeciemu Zakonowi Franciszkańskiemu dla świeckich. A jego życie i duchowość do dziś inspirują miliony ludzi na całym świecie.

.

Dzieła św. Franciszka

.

Reguła zakonna

      Franciszek napisał kilka wersji reguły dla swojego zakonu Braci Mniejszych. Pierwsza, „Regula non bullata” (1221), była dłuższa, mniej uporządkowana i nie zatwierdzona przez papieża. Natomiast druga, „Regula bullata” (1223), została zatwierdzona przez papieża Honoriusza III i stała się oficjalnym dokumentem zakonu. Jakie są główne reguły życia zakonnego Braci Mniejszych zwanych Franciszkanami? Oto one: życie w ubóstwie i prostocie, posłuszeństwo Kościołowi, miłość i służba bliźniemu, zakaz posiadania własności przez zakonników.

.

Hymn stworzenia (wł. Cantico delle creature)

      To jedna z najstarszych zachowanych pieśni w języku włoskim, napisana około 1224 roku, kiedy Franciszek był już ciężko chory i prawie niewidomy. Utwór jest modlitwą dziękczynną, wychwalającą Boga za piękno stworzenia: słońce, księżyc, gwiazdy, wodę, ogień i ziemię. W pieśni Franciszek nazywa wszystkie te elementy swoimi „braćmi” i „siostrami”, co pokazuje jego głęboki szacunek do natury stworzonej przez Boga. „Cantico delle creature” ma głębokie i ponad czasowe przesłanie: uwielbienie Boga w każdym aspekcie stworzenia, braterstwo człowieka z przyrodą, akceptacja cierpienia jako części Bożego planu zbawienia, gdzie w ostatnich wersach chwali „siostrę śmierć”.

.

Napomnienia

     Jest to zbiór 28 krótkich nauk duchowych, które Franciszek kierował do swoich braci zakonnych. Powstały jako wskazówki praktyczne do życia według Ewangelii. Najważniejsze tematy napomnień: pokora jako fundament życia chrześcijańskiego, miłość do Boga i bliźniego ponad wszystko, unikanie pychy i żądzy władzy, przyjmowanie cierpienia jako daru od Boga.

.

Testament

    To osobista refleksja Franciszka napisana pod koniec życia, w 1226 roku. Nie jest to oficjalny dokument zakonu, lecz duchowy testament, w którym Franciszek przypomina braciom o wierności Ewangelii i pierwotnemu ideałowi ubóstwa, a mianowicie: życie w absolutnym ubóstwie i prostocie, bezgraniczna miłość do Boga i wierność regule zakonnej.

..

Listy

    Franciszek napisał wiele listów do zakonników, duchownych, świeckich i władców, a ch tematyka obejmuje: Miłość i pokój między ludźmi, Przestrzeganie Ewangelii, Potrzebę modlitwy i pokuty, Szacunek dla Eucharystii i kapłanów.

.

Modlitwy

    Franciszek pozostawił także przepiękne modlitwy, m.in.: "Modlitwa przed krzyżem w San Damiano" – jest to prośba o mądrość i światło czy "Modlitwa o pokój" – przypisywana św. Franciszkowi, choć prawdopodobnie powstała później, jednak oddaje ducha franciszkańskiego.

.

.

Św. Franciszek na Fresku autorstwa Maestro di San Gregorio

w opactwie benedyktyńskim w Subiaco (1228-1229)

(po lewej stronie)

.

Porcjunkula,

czyli kościółek po wezwaniem Matki Boskiej Anielskiej

dziś we wnętrzu Bazyliki pod tym samym wezwaniem w Dolnym Asyżu,

gdzie rozpoczął swą działalność i zakończył swe życie św. Franciszek

(po prawej stronie)

.

Porcjunkula

..